Iran Caves
 
   

 

 

تاریخ :  30/08/1389

سیری در نقاشی های دیواری ۱۰ هزار ساله غار دوشه: زایش هنر در سپیده دم تاریخ

نقاشی دیواری به عنوان یكی از اشكال هنری در طول تاریخ همواره از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. تأثیر این نقاشی ها بر زندگی انسان از دیر باز تا كنون آنچنان پایدار و ماندنی است كه می توان گفت كمتر رشته هنری چنین تأثیری را داشته است، زیرا كه خیلی از رشته های هنری در مقاطعی از تاریخ بنا به ضرورت و مجموعه شرایط خاصی شكل گرفته و در مقاطعی دیگر ازمیان رفته یا كاربرد لازم خود را از دست داده اند. اما نقاشی دیواری را می توان نخستین زایش راستین هنری انسان در سپیده دم تاریخ هنر دانست. به طوری كه همچنان تا كنون تداوم و تأثیر خود را در بطن زندگی جوامع بشری حفظ كرده است.

در تبیین دستاورد بزرگ انسان در عصر سنگ كه جهان را با تصویر مجسم می ساخت تا برآن تسلط یابد، نباید از یاد ببریم كه هنر وی، به معنی واقعی واژه، هنربوده است. آنچه اهمیت دارد این نیست كه او تصویر آفرینی می كرد بلكه این است كه تصاویر مزبور را ماهرانه و زیبا می آفرید.

امروزه نقاشی دیواری از نظر ایجاد تأثیرات قوی بصری و آفرینش زیبایی و هماهنگی فرم و ریتم، نقش ارزشمندی درآثار معماری و زیبا سازی شهری دارد.

این رشته هنری اگر به درستی شناخته شود و به درستی به اجرا درآید، با توجه به فضاهای زیبا و باشكوهی كه بوجود می آورد می تواند با هنر معماری تلفیق شود، همچنین این توان و اهمیت را در خود دارد كه با مایه های فرهنگ و هنر و قوم و ملتی درآمیخته وبه آن ارزش واعتبار والایی دهد.

هزاران سال پیش، انسان نخستین تصویر حیواناتی را كه برای احتیاجات خود شكار می كرده و تصاویر آنها را بر دیواره محل سكونتشان، یعنی در انتهای صخره غار نقاشی می كردند. آنان با اجرای اعمالی چون مراسم حمله به آن تصاویر، انگیزه خود را برای شكار فردایشان بالامی بردند.

دراین باره هلن گاردنر، محقق و تاریخ نویس معاصر چنین می گوید: شكارگر هنرمند آن روزگار، غالباً از سطوح نا منظم وطبیعی دیوارهای غار، برجستگی ها، فرورفتگی ها، شكاف ها و لبه های تیز آنها برای ایجاد تصویر حضور واقعی شكل های خود درآنجا به طرز ماهرانه ای استفاده می كرده است. از برآمدگی دیوار می توانسته است درچارچوب خطوط كناری یك گاو وحشی مهاجم برای نشان دادن بزرگی بدن این جانور استفاده كند.

هنرمند غارنشین اولیه به كشف این حقیقت نائل آمد كه آمیزه هایی از موادی چون تنه و شاخسار های سوخته درختان، شیره گیاهان، چربی های حیوانی، خاك های رسی وآب می تواند رنگ هایی پدید آورد كه تقریبأ پایدار و بادوام باشد. آن هنرمندان اولیه با چنین ابزار و موادی درجهت برآوردن نیازهای معنوی خود این نقوش زیبای حیوانی و خوش حالت را به تصویر در آوردند.

از آنجا كه اجرای این آثار نه فردی، بلكه بطور دسته جمعی از سوی انسان های غارنشین اولیه كار شده است، برروی هیچ كدام ازاین آثار به جا مانده، اثری از امضاء یا نشانی ازهویت فردی هیچ هنرمندی دیده نمی شود. البته به جز موارد استثنایی كه مثلاً اثری از پنجه دست بردیوار نقاشی شده به جای مانده كه شاید بتوان آن را ازهنرمند ساحر یا جادوگر آن دسته از غار نشینان به عنوان جزیی از ادای مراسمشان دانست.

جالب توجه ترین آثار نقاشی دیواری مربوط به دوره پارینه سنگی با قدمتی حدود ۳۰ هزار سال مربوط به غارهای آلتامیرا واقع درشمال اسپانیا و غارهای لاسكو واقع درجنوب فرانسه است.

قدیمی ترین آثار نقاشی یافت شده در ایران مربوط به دوران نوسنگی حدود ۸ هزارسال قبل از میلاد بوده كه بر صخره های غار دوشه و در دره میرملاس در منطقه كوهدشت لرستان است. این صخره نگاره ها صحنه های رزم وشكار با تیر و كمان و حیواناتی چون اسب، بزكوهی و سگ را نشان می دهد كه به شیوه ای ساده و ابتدایی و با تركیبات مواد رنگی قرمز اخرایی، سیاه و اندكی زرد از سوی انسان های غار نشین با انگیزه اعتقادات جادویی آن منطقه كار شده است.

پرفسور گریشمن در این باره چنین می گوید: نقاشی های مزبور به وسیله ساكنان لرستان در دورانی كه بشر به حالت گردآورنده آذوقه می زیسته است ترسیم شده است و این دوران مربوط است به چندین هزار سال پیش از آنكه دره ها خشك شود و انسان بتواند ازكوهسار پایین آمده و بیرون ازكوهستان زندگی كند.

پس از نظر پرفسور گریشمن، هیأتی مركب از باستان شناسان خارجی و ایرانی به منطقه لرستان اعزام شدند و اظهار داشتند: نقوش روی صخره های لرستان شبیه نقوش مكشوفه درشرق اسپانیا در دوره های اخیر و مربوط به دروه ما قبل تاریخ است كه عمدتاً به صورت صخره های دسته جمعی و درزیر صخره های عظیم كه به حالت برجسته، بردیوار غار قرار گرفته اند نقش شده است. خرده سفال های پیدا شده درآنجا دلالت بر سكونت در جوار این برجستگی ها را در غار دارد.

سبك این نقوش اكثراً ذهنی كارشده و صراحت اغراق آمیز درنشان دادن پیكرها و حركات آنها درعین سادگی، به بیان روشن موضوع، كه جنگ و گریز شكارچیان با حیوانات است یاری رسانده است.



 

منبع: روزنامه ايران، شماره 3815 به تاريخ 27/9/86، صفحه 20 (ايران زمين)

 



 

نظرات :

 نویسنده: zahra

تاریخ: 15/07/1393 ساعت: 17:34

 

 

بیشتر بذارین

 

 

 نویسنده: سپیده

تاریخ: 16/12/1392 ساعت: 18:56

 

 

با سلام
تا وقتی مردم کشورمان مخصوصا"کسانی که ادعای نگهداری از این آثار میکنند به این منوال حمایت میکنند تا دهه ی بعدی اثری از این اماکن باستانی که نشان دهنده ی اصیل بودن وفرهنگ وهویت ایرانی است نمی ماند،آرزو وامید همیشه هست اما منتطر ازبین رفتن یکی دیگر از این اماکن باید بود

 

 

 نویسنده: isjd

تاریخ: 11/12/1392 ساعت: 19:24

 

 

لطفا عکس های بیشتری بگذارید

 

 

 نویسنده: سجاد

تاریخ: 01/05/1391 ساعت: 22:08

 

 

سلام من روی یک تحقیق کار میکنم که قسمتی از آن نقاشی های غارنشینان هست و نیازمند راهنمایی دوستان بزرگواری مثل شما هستم.
ممنون میشم اگه کمکم کنید

 

 

 نویسنده: محمد

تاریخ: 21/12/1390 ساعت: 14:07

 

 

به امید آنروز که این آثار که سرمایه و افتخار ملی ما هستند مورد توجه قرار گیرند.

 

 

 نویسنده: negar

تاریخ: 12/08/1390 ساعت: 12:36

 

 

.با عرض سلام و خسته نباشد.
خواهشمندم در صورت امکان اطلاعات بیشتری در مورد نقاشیهای غار دوشه بدهید و یا چند منبع در این مورد معرفی کنید.
متشکرم و منتظر مطالب خوبتون در این زمینه هستم.

 

 

برای ارسال نظر و اطلاعات خود در مورد این مقاله، از فرم زیر استفاده فرمایید، نظر شما پس از تایید، نمایش داده خواهد شد.

 

پر کردن موارد ستاره دار الزامی است.
* نام : 
ایمیل : 
سایت : 
* نظر : 
* کد : 

لطفا کد را وارد کنید

پس از ارسال نظر، با مراجعه به همین بخش و مشاهده پیام، از ارسال موفق نظر خود مطمئن شوید، با تشکر

 
 

New Page 2

فهرست الفبایی غارهای ایران - فهرست استانی غارهای ایران - آموزش غارنوردی - غارهای جهان - اخبار - مقالات - گزارشات - لینکها - گالری -  ثبت غار

فعالان غارنوردی ایران - غار - دسته بندی غارها - تاریخچه غارنوردی ایران - حفاظت از غارها - داستانها و باورها - گوناگون - غارهای ثبت شده

صفحه اصلی - نقشه های غارها - واژگان و نمادها - درباره سایت - تماس با سایت - جستجو  - نظرات - نقشه سایت - English

 

استفاده از اطلاعات مندرج در سایت، تنها با ذکر منبع (نام سایت - سایت غارهای ایران - و برقراری لینک به همان صفحه) مجاز است

Copyright © 2004, Iran Caves, All rights reserved.