Iran Caves
 
   

 

 

تاریخ :  15/12/1393

مطالعه فون قاب بالان خانواده Carabidae در غارهای استان کهگیلویه و بویراحمد

 

مطالعه فون قاب بالان خانواده Carabidae در غارهای استان کهگیلویه و بویراحمد و توصیف دو گونه جدید و یک گزارش جدید برای ایران

 

نویسندگان: محمد جواد ملک حسینی، جان موئیلویک، صابر صادقی و یاسر بخشی


The Carabid fauna of caves in the southern Zagros Mountains and description of Laemostenus (Antisphodrus) aequalis nov.sp. and Duvalius kileri nov.sp. (Coleoptera: Carabidae) from Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province, Iran.


Mohammad Javad Malek Hosseini1, Jan Muilwijk2, Saber Sadeghi1 & Yaser Bakhshi1


1 Department of Biology, Faculty of Science, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Jan Muilwijk Korhoenlaan 41 3721EB Bilthoven, The Netherlands

 


در یک مطالعه جامع در مورد فون زیندگان غارهای استان کهگیلویه و بویراحمد در جنوب غربی ایران، 5 گونه از حشرات راسته قاب بالان از خانواده Carabidae جمع آوری و شناسایی شد. 2 گونه جدید شناسایی، توصیف و نامگذاری شدند. این مقاله در مجله Linzer biologische Beiträge پذیرفته شده که در نوبت چاپ می باشد.

 


In a comprehensive study on cave-dwelling animals five species of Carabidae were caught in four caves in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province in southwest of Iran.
Duvalius kileri nov.sp. is described from Kiler cave. Duvalius kileri nov.sp. is the second apterous Duvalius species from Iran and is compared with Duvalius mohammadzadehiMuilwijk & Felix 2008.
Laemostenus (Antisphodrus) aequalis nov.sp. of the L. esfandiarii species group is described from 3 caves (Type locality: Kiler cave). Laemostenus aequalis nov.sp. is the second apterous Laemostenus species from the southern Zagros Mountains and is compared with L. esfandiarii Morvan 1974.
Paratachys fulvicollis (Dejean 1831) is described for the first time from Iran and from a cave too. The species was found in Gakal cave on bat guano.
Bembidion (Ocyturanes) cf parsorum Netolitzky 1934 was found in Nevel cave.
Abacetus zarudnyi Tschitschérine 1901 was found in Gakal cave.

 


-
گونه Laemostenus (Antisphodrus) aequalis از غارهای کیلر، دهشیخ (پاتاوه) و نول معرفی شد که نام گونه بر اساس شباهت ظاهری جنس نر و ماده انتخاب شد که بر خلاف دیگر گونه های این جنس تفاوتی در protarsi پای جنس نر و ماده وجود ندارد. کلمه equal در لاتین به معنای یکسان می باشد.
علاوه بر متمایز بودن اندام جنسی، تفاوت های قابل ملاحظه دیگری در این گونه نسبت به گونه های دیگر این جنس وجود دارد. عمده این ویژگی ها در جهت سازش با زندگی در غار کسب شده اند از جمله پاهای بلندتر، سر نسبتا طویل شده، افزایش موهای حسی روی بدن، کاهش اندازه چشم ها.
البته تمایز قائل شدن بین گونه های یک جنس و توصیف یک گونه جدید عموماٌ بر اساس تفاوت در اندام جنسی صورت می گیرد.

 

Laemostenus (Antisphodrus) aequalis Muilwijk & Malek Hosseini nov.sp.
 

- گونه Duvalius kileri از غار کیلر که نام گونه بر اساس نام غار کیلر که این حشره در آن زندگی می کند انتخاب شد. این گونه نیز ویژگی های متمایزی در جهت سازش با شرایط غار کسب کرده است: چشم های کوچک، آنتن های باریک و کشیده، فقدان بال.

 

Duvalius kileri Muilwijk & Malek Hosseini nov.sp.

 

- گونه Paratachys fulvicollis - Dejean 1831 نیز از غار گاکال جمع آوری و شناسایی شد که برای اولین بار از ایران گزارش می شود.

 

Paratachys fulvicollis (Dejean 1831)

 

- گونه Abacetus zarudnyi Tschitschérine 1901 نیز که بومی ایران است از غار گاکال جمع آوری و شناسایی شد.

 

Abacetus zarudnyi Tschitschérine 1901


-
گونه Bembidion (Ocyturanes) cf parsorum Netolitzky 1934 از غار زیبای نول واقع در تنگه ی نول شهرستان دنا جمع آوری شد. در چند بار بازدید از این غار موفق به جمع آوری نمونه نر این گونه نشدیم و تشخیص از روی جنس ماده صورت گرفت. با توجه به شباهت این نمونه به گونه B. parsorum این تشخیص داده شد. البته با توجه به برخی تفاوت های موجود و طبق تشخیص دکتر موئیلویک این نمونه نیز می تواند جدید باشد.


شرایط غارها برای زندگی بسیاری از موجودات بسیار مساعد است. غار گاکال شرایط بهتر و فون غنی تری نسبت به سایر غارهای مورد مطالعه دارد. متاسفانه بسیاری از بخش های غار دهشیخ (پاتاوه) و برخی بخش های غار گاکال در اثر کند و کاو سودجویان برای یافتن آثار تاریخی تخریب شده اند. همچنین رنگ پاشی ها بر روی دیواره غارها، ایجاد آتش و حتی استعمال مواد مخدر در محیط بسته غار و به جا گذاشتن زباله نه تنها زیبایی های این غارها را از بین برده بلکه حیات جانوران را نیز به خطر انداخته است.


بسیاری از گونه های جانوری غارزی، محدود به یک غار می باشند یعنی فقط در یک غار یافت می شوند. زندگی اکثر جانوران موجود در غار نیز به صورت یک چرخه به هم وابسته است و هر کدام سهمی را در تولید انرژی و مواد غذایی در این محیط دارند. پس با از بین رفتن یک گونه، توازن در این چرخه بر هم خواهد خورد. از آنجا که فضولات خفاش ها، تشی و حتی حشرات، تخم بسیاری از حشرات و لاشه ی این موجودات منبع غذایی مهمی در غارهاست با ایجاد سر و صدا و آتش در غار و نا امن کردن این محیط، بسیاری از جانوران از جمله خفاش ها غار را ترک می کنند و یک منبع غذایی بسیار مهم در غارها از بین خواهد رفت. در بسیاری از غارهای ایران این مورد مشاهده شده است.


امیدواریم که گردشگران و غارنوردان عزیز با مدنظر قرار دادن این نکته، در حفاظت از این ذخایر ارزشمند حداکثر تلاش را داشته باشند.


نویسندگان این مقاله از بنیاد ملی علم ایران به خاطر حمایت از طرح مطالعه فون زیندگان غارهای استان های کهگیلویه و بویراحمد و فارس کمال تشکر را دارد. همچنین از پروفسور Achille Casale ، آقای David Wrase ، آقای Werner Margii به خاطر کمک در شناسایی ها، طراحی ها و نوشتن چکیده آلمانی سپاسگزاریم.

 


در اینجا جدای از این مقاله، برای آشنایی بهتر عزیزان غارنورد و دوستدار طبیعت به اختصار به معرفی راسته قاب بالان و خانواده Carabidae می پردازیم:


راسته قاب بالان یا سخت بالپوشان بزرگترین راسته حشرات می باشد و حدود 40 درصد از گونه های شناخته شده در هگزاپودا را شامل می شود. حدود 360هزار گونه از این راسته تاکنون توصیف شده است که حدود یک چهارم کل جانوران شناخته شده می باشد.


یکی از بارزترین مشخصات قاب بالان، ساختار بال آنهاست. اغلب قاب بالان چهار بال دارند که جفت بال جلویی چرمی، ضخیم و شکننده شده است و زوج بال عقبی را می پوشانند. زوج بال عقبی غشایی شده اند و معمولاً از بال های جلویی بلند ترند و درحین استراحت زیر بال های جلویی چین می خورند. زوج بال جلویی را Elytra می نامند (مخفف آن: Elytron).


زوج بال عقبی در قاب بالانی که توانایی پرواز دارند معمولاً برای پرواز استفاده می شوند. بال های جلویی یا عقبی در برخی از قاب بالان کاهش یافته اند. قطعات دهانی در این راسته از نوع جونده است و مندیبل ها به خوبی توسعه یافته اند. در برخی گروه ها مندیبل بسیار بزرگ شده و برای خرد کردن دانه گیاهان یا ساییدن چوب استفاده می شود. در برخی از آنها مندیبل ها تیز و برنده شده اند. قاب بالان تخم گذارند. مرحله لاروی دارند و لارو آنها به اشکال متفاوتی وجود دارند. دگردیسی انجام می دهند، در بسیاری از زیستگاه ها یافت می شوند و بسیاری از آنها گیاهخوارند، برخی شکارگرند، بسیاری از آنها از مواد گیاهی و جانوری در حال فساد تغذیه می کنند، برخی گندخوارند و تعداد کمی نیز انگل هستند.


برخی زندگی زیرزمینی (مثلاً در غارها) دارند، بسیاری خشکی زی، آبزی، نیمه آبزی هستند و عده ای نیز در لانه حشرات اجتماعی زندگی می کنند. برخی آفت گیاهان هستند، بسیاری از قاب بالان برای انسان مفید هستند زیرا حشرات مضر را از بین می برند یا به عنوان گند خوار و تجزیه کننده عمل می کنند. چرخه زندگی در این راسته متنوع است. برخی در طول سال یک بار تولید¬مثل می کنند یا در طول چند سال یک بار زایش می کنند ولی اغلب طی یک سال یک بار تولید مثل دارند. ویژگی های مهم تشخیصی در این راسته ساختار سر، آنتن ها، اسکلریت سینه ای، پاها، ساختار قاب (الایترا) و شکم می باشد. اندازه، شکل و رنگ بدن نیز مهم می باشد. بسیاری از ساختارها را برای تشخیص گونه باید به دقت بررسی کرد از جمله ساختار اندام جنسی در جنس نر .


معرفی خانواده Carabidae


این خانواده را به عنوان سوسک های زمینی (Ground beetle) می شناسند. گسترش جهانی دارند و در اکثر زیستگاه ها یافت می شوند حدود 40هزار گونه از این خانواده در د¬نیا تاکنون گزارش شده است. از ایران نیز 518 گونه تاکنون گزارش شده است
.(Carabidae of the World: www.carabidae.org , February 2013)


این قاب بالان دارای رنگ های متنوعی هستند. بالغین تیره، براق یا مات هستند. برخی دارای رنگ های روشن یا متالیک هستند. این سوسک ها دونده هستند. پاها به خوبی توسعه یافته و دراز می باشند، به ندرت پرواز می کنند. بخش تارسی یا مچ در هر سه پا پنج بندی است (فرمول تارسی: 5، 5، 5). آنتن ها 11 بندی می باشند. الایترا شیاردار یا مخطط است و دارای مجموعه ای از سوراخ ها با سیتاهای حسی است. دارای مندیبل ها و پالپ های برجسته و دارای دو جفت چشم مرکب هستند. در برخی گونه های غارزی چشم ها کاهش یافته یا فاقد چشم هستند. اغلب گونه ها در روز مخفی می شوند و در شب به تغذیه می پردازند. بسیاری به نور جذب می شوند، تقریباً اکثر گونه ها شکارگر دیگر حشرات بوده و بسیاری از آنها مفید هستند. تعداد کمی از گونه ها از حلزون ها تغذیه می کنند، تعداد کمی گیاه خوارند.

گزارش های تصویری از غارهای کیلر، دهشیخ (پاتاوه) و گاکال و همچنین گزارش مربوط به کشف اولین گونه خرخاکی بدون چشم از ایران از غار گاکال و اولین گزارش عقرب کاذب (شبه عقرب) جنس Megachernes از ایران را می توانید در این لینک ها مشاهده کنید.

گزارش تصویری از غار «کیلر»

گزارش تصویری از غار «کیلر»

گزارش تصویری از غار «دهشیخ - پاتاوه»

گزارش تصویری از غار «دهشیخ»

گزارش تصویری از غار «گاکال»

گزارش تصویری از غار «گاکال»

کشف اولین گونه‌ی خرخاکی بدون چشم و رنگدانه از ایران

اولین گزارش از عقرب کاذب (شبه عقرب) جنس Megachernes از ایران

 

با سپاس از محمد جواد ملک حسینی و آرزوی موفقیت روزافزون برای ایشان و همکارانشان و تبریک بخاطر فعالیت‌های علمی ارزشمند داخلی و بینالمللی
 

 

 

نظرات :

 نویسنده: ali

تاریخ: 16/02/1394 ساعت: 15:01

 

 

thank y

 

 

 نویسنده: محمد جواد

تاریخ: 27/01/1394 ساعت: 23:54

 

 

سلام. سپاس از دوستان گرانقدر پیام رضابخش و شاهپور امرالهی عزیز. در کنار شما بودن باعث افتخار و دلگرمی ماست.
شاد و مانا باشید.

 

 

 نویسنده: شاهپور

تاریخ: 20/01/1394 ساعت: 08:26

 

 

درود بر جناب ملک حسینی عزیز و دوستان گرامیشون
خوشحالم که ایشان و همکاراشون اینقدر با علاقه و مستمر به کارای تحقیقاتی می پردازند. قطعا و مطمئنا نام شما در تاریخ کشور برای همیشه ماندگار خواهد بود. به امید موفقیت روزافزون برای شما و دیگر دوستانتون

 

 

 نویسنده: پیام رضابخش

تاریخ: 16/12/1393 ساعت: 00:14

 

 

تشکر ویژه از دوست خوبم اقا محمد جواد و دیگر نویسندگان
ان مقاله
انشالله شاهد موفقیت های بیشتر برای این عزیزان در این زمینه باشیم

 

وب سایت

 

 

برای ارسال نظر و اطلاعات خود در مورد این مقاله، از فرم زیر استفاده فرمایید، نظر شما پس از تایید، نمایش داده خواهد شد.

 

پر کردن موارد ستاره دار الزامی است.
* نام : 
ایمیل : 
سایت : 
* نظر : 
* کد : 

لطفا کد را وارد کنید

پس از ارسال نظر، با مراجعه به همین بخش و مشاهده پیام، از ارسال موفق نظر خود مطمئن شوید، با تشکر

 
 

New Page 2

فهرست الفبایی غارهای ایران - فهرست استانی غارهای ایران - آموزش غارنوردی - غارهای جهان - اخبار - مقالات - گزارشات - لینکها - گالری -  ثبت غار

فعالان غارنوردی ایران - غار - دسته بندی غارها - تاریخچه غارنوردی ایران - حفاظت از غارها - داستانها و باورها - گوناگون - غارهای ثبت شده

صفحه اصلی - نقشه های غارها - واژگان و نمادها - درباره سایت - تماس با سایت - جستجو  - نظرات - نقشه سایت - English

 

استفاده از اطلاعات مندرج در سایت، تنها با ذکر منبع (نام سایت - سایت غارهای ایران - و برقراری لینک به همان صفحه) مجاز است

Copyright © 2004, Iran Caves, All rights reserved.